Fri, 04 / 2015 11:50 am | helios

Nhìn chung, việc sử dụng bản đồ lịch sử cần phải được thể hiện qua những bước cần thiết sau đây: Các bước cần thiết để xây dựng bản đồ trong môn lịch sử – Xác định loại bản đồ (bản đồ chung, chuyên đề, lược đồ … ) phù hợp nội dung bài học. […]

Nhìn chung, việc sử dụng bản đồ lịch sử cần phải được thể hiện qua những bước cần thiết sau đây:

Các bước cần thiết để xây dựng bản đồ trong môn lịch sử

– Xác định loại bản đồ (bản đồ chung, chuyên đề, lược đồ … ) phù hợp nội dung bài học. Ví dụ, dạy bài “ Nguồn gốc và quá trình phát triển xã hội loài người ”, giáo viên phải nêu các địa danh có liên quan đến dấu vết nguồn gốc loài người. Do đó, cần có bản đồ thế giới sơ lược (không cần vẽ chi tiết về đường biên giới, châu lục, đại dương, sông núi … ) mà xác định các địa điểm về quá trình và các mắt xích của sự chuyển hóa từ vượn thành người. Cần ghi rõ những địa danh cụ thể đó trên bản đồ và minh hoạ (Người nguyên thuỷ qua các giai đoạn, công cụ lao động), với những bài về phát kiến địa lý, về các cuộc cách mạng thì lại vẽ chuyên đề, một vài chi tiết quan trọng trong chiến tranh có thể vẽ lược đồ …
 
– Xây dựng bản đồ mẫu: Vì phải tôn trọng những yêu cầu của một bản đồ nên khi vẽ bản đồ lịch sử phải lấy gốc là bản đồ địa lý, song lược bỏ các chi tiết không cần thiết.
 
2_41_1301478255_04_d451216948589
 
– Xác định địa danh: Có liên quan đến sự kiện đang học. Cần xác định đầy đủ và chính xác những địa danh mà nội dung bài học đề cập, có thể lược bớt những địa danh mà bản đồ gốc không liên quan tới nội dung đó.
 
– Thể hiện nội dung lịch sử trên bản đồ: Công việc chủ yếu của việc vẽ bản đồ lịch sử. Mã hoá các nội dung lịch sử bằng các ước hiệu riêng sao cho phù hợp với nội dung lịch sử và phải đảm bảo tính phổ cập của các ước hiệu đó. Cũng có thể dùng tranh ảnh lịch sử để minh hoạ.
 
– Vẽ phóng thành bản đồ giáo khoa lịch sử: Khi vẽ cần tôn trọng nguyên tắc của bản đồ giáo khoa, đảm bảo tính khoa học, tính sư phạm, giáo dục và thẩm mỹ.
 
Trong quá trình xây dựng bản đồ lịch sử và quá trình thực tế giảng dạy, chúng ta có thể xây dựng bản đồ ở 3 dạng đó là:
 
+ Xây dựng bản đồ lịch sử trên giấy (Bản đồ treo tường) ở dạng này chúng ta phải thực hiện đầy đủ các khâu mà phần trình bày trên, tôi đã đề cập đến và dạng này phải được chuẩn bị đầy đủ trước khi thực hiện giờ giảng.
 
+ Ở dạng thứ 2 là xây dựng bản đồ ngay trong giờ giảng bằng cách phác thảo lên bảng, ở dạng này yêu cầu giáo viên phải có kinh nghiệm có khả năng vừa phác thảo vừa giảng. Theo tôi được biết ở dạng này gây nhiều hứng thú học tập cho học sinh hơn.
 
+ Xây dựng bản đồ lịch sử trên máy tính (thường lấy từ các băng, đĩa, hoặc trên mạng)


Bài viết cùng chuyên mục